Wady wzroku wielkich malarzy
Oscar Wilde parafrazując Owidiusza stwierdził, iż życie naśladuje sztukę o wiele bardziej, niż sztuka naśladuje życie. Grupa ekspertów złożonych ze znawców sztuki i okulistów, zainspirowana tymi słowami, postanowiła zbadać przy użyciu naukowych instrumentów, w jaki sposób przecinają się te dwie jakże istotne dla człowieka płaszczyzny.
Wielu wybitnych artystów cierpiało na choroby oczu, znacząco zniekształcające obraz widzianego przez nich świata. Dr Michael F. Marmor ze Stanford University School of Medicine w Palo Alto w Kalifornii oraz dr James Ravin z Toledo w Ohio postanowili przyjrzeć się bliżej ich dziełom, by zbadać, jaki dokładnie wpływ na ich twórczość miały problemy ze wzrokiem.
Zaćma Moneta
Zarówno katarakta, jak i zabiegi jej usunięcia miała wpływ na wielu uznanych artystów. Doskonałym tego przykładem jest francuski impresjonista Claude Monet, który cierpiał na zaćmę obustronną. Współczynnik ostrości jego widzenia wynosił 20/200. zaćma może wpływać na wzrok na wiele sposobów, powodując między innymi rozmycie oraz zaburzenie percepcji kolorów i to ono właśnie odgrywało znaczącą rolę przypadku Moneta. Po przeanalizowaniu zmian, jakie zaczęły zachodzić w tworzonych przez niego dziełach od momentu, gdy zdiagnozowano u niego chorobę, dr Marmor doszedł do wniosku iż Monet cierpiał na, powiązaną z wiekiem zaćmę starczą - jądrową. Na dowód wskazuje on obrazy, na których Monet uwiecznił swój dom oraz ogród różany w Giverny we Francji. Niektóre
z nich zdominowane są przez kolor niebieski, inne przez żółty, czerwony bądź brązowy. Monet stworzył owe dzieła zanim przeszedł zabieg usunięcia katarakty w jednym oku. Przed zabiegiem, twierdził iż nie dostrzega intensywności kolorów, czerwony stał się mętny, a różowy mdły i mało wyraźny. Objawy te świadczą o filtracji koloru niebieskiego, powiązanej właśnie z zaćmą jądrową. Prace stworzone na rok przed zabiegiem doskonale dokumentują postępujące zaburzenia postrzegania kształtów oraz kolorów. Zanim w 1923 roku słabsze oko Moneta poddane zostało zabiegowi zewnątrztorebkowego usunięcia zaćmy, a kilka miesięcy później również kapsulotomii tylnej, jego lekarz konsultował się
z najznakomitszymi okulistami ówczesnej Europy. Po zabiegu, ostrość wzroku wyniosła 20/30 przy korekcji afakii o wartości (+10.00 +4.00 x 90). Pomimo doskonałych rezultatów, Monet nie zdecydował się na leczenie drugiego oka, gdyż nie miał ochoty przechodzić rehabilitacji raz jeszcze. Mimo to, zdołał powrócić do malowania w stylu charakterystycznym dla wcześniejszego okresu jego twórczości.
Zwyrodnienie plamki żółtej Degasa
O tak wielkim szczęściu nie można niestety mówić w przypadku innego wielkiego francuskiego malarza, jakim był Edgar Degas. Cierpiał on z powodu postępującej, nieodwracalnej utraty wzroku w obu oczach powiązanej z zwyrodnieniem plamki. W przypadku Degasa zwyrodnienie to było najprawdopodobniej dziedziczne, gdyż pierwsze objawy choroby wystąpiły, gdy miał on niewiele ponad trzydzieści lat.
Efekty postępującego zwyrodnienia plamki zaobserwować można porównując prace na ulubione przez niego tematy, obrazy tancerek oraz kobiet w kąpieli. O ile piękno formy i kompozycja pozostały na niezmiennie wysokim poziomie, szczegóły charakterystyczne dla wczesnych dzieł znikły wraz z nadejściem problemów ze wzrokiem. Wraz z rozwojem choroby malowane przez niego linie stawały się coraz grubsze i szorstkie. W efekcie czego zarzucił on malowanie obrazów, poświęcając się innym, mniej wymagającym dla wzroku formom ekspresji, jak np. rzeźba.
Autor: Lexummedica