CROSS-LINKING
Jest bardzo mało inwazyjną procedurą, która ma na celu powstrzymanie progresji stożka rogówki, poprzez zwiększenie sztywności rogówki oraz zwiększenie jej odporności na działanie enzymów trawiących (kolagenaz). Polega na miejscowym podaniu ryboflawiny i naświetlaniu tkanki rogówkowej światłem UVA o długości 365 nm. Pierwszy zabieg został wykonany w 1998 roku w Dreźnie przez prof. Theo Seilera. Działanie ryboflawiny jest dwukierunkowe – działa jako fotouczulacz powodujący powstawanie nowych wiązań krzyżowych między blaszkami kolagenu w istocie właściwej rogówki, a także chroni soczewkę i siatkówkę przed szkodliwym działaniem promieniowania UVA.
CXL ma na celu spowolnienie progresji stożka rogówki lub jej zatrzymanie, co pozwala uniknąć lub odłożyć w czasie wykonanie przeszczepu rogówki.
Stożek rogówki (keratokonus) to niezapalne, dystrofczne, obustronne, postępujące schorzenie rogówki. Prowadzi do centralnego lub paracentralnego uwypuklenia i ścieńczenia rogówki. Ujawnia się najczęściej w 2. dekadzie życia i postępuje z różnym nasileniem do 3.-4. dekady, a następnie jego rozwój ulega zwolnieniu. Schorzenie występuje u jednej na 2000 osób, częściej u mężczyzn. Około 25% przypadków wymaga przeszczepu rogówki.
Objawy
Sygnałem alarmowym powinno być szybkie obniżanie się ostrości wzroku u pacjenta. O występowaniu tej choroby świadczy również nieregularny astygmatyzm krótkowzroczny w topografi rogówki i występujące trudności w doborze korekcji okularowej. Wzrasta również krzywizna rogówki.
Diagnostyka
Aby poprawnie zdiagnozować chorobę, trzeba wykonać szereg badań. Do nich zaliczamy badanie refrakcji, keratometrii, badanie w lampie szczelinowej, wykonanie topografi rogówki i pachymetrii.
Wskazania do zabiegu
- Postępujący stożek rogówki
- Ektazja rogówki
- Nawracający stożek rogówki po przeszczepie rogówki
Przeciwwskazania do zabiegu
- Zbyt cienka rogówka
- Zaburzenia gojenia rogówki
- Zapalenie rogówki wirusem opryszczki
- Ciąża
Postępowanie przed zabiegiem
- Obowiązkowo: zdjąć twarde soczewki kontaktowe 2-3 tygodnie przed zabiegiem
- Przerwać leczenie witaminą C na tydzień przed zabiegiem
Przebieg zabiegu
- Podanie pacjentowi leku przeciwbólowego, znieczulającego w postaci tabletek lub kropli, następnie podanie do oka leku fotouczulającego: witaminę B2
- Po kilku minutach rozpoczyna się naświetlanie oka specjalnie do tego przeznaczonym laserem - naświetlanie trwa ok. 30 minut- Po zabiegu pacjent przyjmuje specjalne leki
- ok. kilku tygodni, w tym czasie może utrzymywać się duży światłowstręt
- Konieczność odbywania wizyt kontrolnych przez ok. 6-8 miesięcy
Efekty zabiegu
- U większości pacjentów następuje regresja stożka
- Efekty widoczne są już po 3-4 tygodniach
- Zabieg jest procedurą opóźniającą znacznie przeszczep rogówki
Przed zabiegiem
Soczewkę kontaktową należy usunąć 2-3 tygodnie przed badaniami klinicznymi celem uzyskania wiarygodnej topografii rogówki.
Po zabiegu
Soczewki kontaktowe nie powinny być noszone co najmniej 4 tygodnie po zabiegu. Po tym okresie pacjent powinien założyć soczewki takie, jakie nosił przed zabiegiem. Nowe soczewki kontaktowe powinny być dobierane nie wcześniej niż 3-6 miesięcy po zabiegu.
PIERŚCIENIE ŚRÓDROGÓWKOWE
Coraz bardziej popularną metodą w terapii stożka rogówki jest wszczepienie pierścieni śródrogówkowych. Zabieg polega na umieszczeniu przejrzystych, łukowatych implantów z obu stron źrenicy, w utworzonych wcześniej tunelach rogówkowych. Umiejscowione śródrogówkowo, paracentralnie segmenty powodują zmianę krzywizny zewnętrznej powierzchni rogówki. Efektem tego mechanizmu jest przede wszystkim spłaszczenie rogówki, a w przypadku stożka także poprawa jej nieregularności poprzez przemieszczenie szczytu stożka bliżej fizjologicznego centrum rogówki.
Keraringi ICRS
To jedne z najczęściej stosowanych dziś pierścieni śródrogówkowych. Segmenty mają trójkątny przekrój. Charakterystyczny kształt pryzmatu sprawia, że światło padające na segment zostaje odbite na zewnątrz , co pozwala zredukować możliwe pooperacyjne olśnienia.Wybór odpowiedniego pierścienia uzależniony jest od przedoperacyjnych pomiarów refrakcji, keratometrii oraz topografii; odbywa się on przy pomocy stale aktualizowanych nomogramów.Grubość segmentu dobierana jest tak, aby spłaszczyć stożkową tkankę rogówki i wyrównać nieregularny astygmatyzm.
Wskazania
- stożek rogówki
- zwyrodnienie brzeżne przeźroczyste
- ektazja rogówki
- nieregularny astygmatyzm (dużego stopnia) po keratoplastyce drążącej
Korzyści
- Odwracalność metody – segmenty można w każdej chwili usunąć, przywracając pierwotny kształt rogówki.
- Brak ingerencji chirurgicznej w obrębie centralnej części rogówki.
- Efekty zabiegu (wyniki refrakcji i topografii) mogą być regulowane poprzez wymianę segmentu na inny, usunięcie jednego z segmentów lub zmianę jego położenia.
- Wysoka skuteczność i bezpieczeństwo.
- Możliwość wykonania procedur łączonych: wszczepienie pierścieni i cross-linking lub wszczepienie soczewek wewnątrzgałkowych.
- Szybka rehabilitacja wzrokowa – pełny efekt stabilizacji średnio już po 3 miesiącach.
Przygotowanie pacjenta
Przed zakwalifikowaniem pacjenta do wszczepienia pierścieni należy wykonać szereg badań. Do najważniejszych należą topografia i ultrasonograficzna pachymetria rogówki. Ponadto trzeba wykonać pomiar refrakcji, keratometrii i badanie w lampie szczelinowej. W ciągu dwóch tygodni poprzedzających badanie kwalifikacyjne pacjent nie może nosić soczewek kontaktowych.
Przeciwwskazania:
- ostry stożek z obrzękiem zrębu
- keratometria powyżej 75D
- bardzo cienka rogówka – poniżej 300 mikrometrów w miejscu położenia pierścieni
- po keratoplastyce drążącej, w przypadku przemieszczenia przeszczepu lub obecności szwów rogówkowych.
Największe zalety pierścieni śródrogówkowych to odwracalność metody oraz pozostawienie centralnej części rogówki wolnej od jakiejkolwiek interwencji chirurgicznej.
Pierścienie śródrogówkowe nie są metodą wyleczenia stożka- jest to forma terapii skierowana do tych, którzy nie mogą nosić twardych soczewek kontaktowych. Są szansą na odłożenie na lata przeszczepu rogówki.